Oinordetza Zerga Bizkaian: araudia, tarifak eta behar adina soilik ordaintzeko gakoak
Oinordetza Zerga pertsona baten heriotzaren ondoren ondasun eta eskubideen transmisioa arautzen duen zerga da. Bizkaian, zerga honek bere foru-sistema propioaren arabera funtzionatzen du, eta horrek alde nabarmenak dakartza erregimen orokorrarekin alderatuta. Gida eguneratu honetan azalduko dizugu nork ordaindu behar duen, nola kalkulatzen den, zer murrizketa eta hobari aplika daitezkeen, eta nola likidatu behar den behar bezala, akatsak saihesteko eta ordainketa optimizatzeko. Bizkaian oinordetza bati aurre egin behar badiozu, informazio hau interesatuko zaizu.
Bizkaiko Oinordetza Zergaren marko juridikoa
Bizkaiko Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zerga Lurralde Historiko honetako foru-araudiaren arabera araututa dago, eta horrek eskumen fiskal osoak ditu gai honetan. Gaur egungo araudia 2011ko apirilaren 5eko 1/2011 Foru Dekretu Arauemailean jasota dago, Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergari buruzkoan, eta Bizkaiko oinordetzetarako xedapen bereziak ezartzen ditu, bai tarifetan, bai murrizketetan, salbuespenetan zein ondasun jakin batzuen tratamenduan.
Zerga hau zuzena eta subjektiboa da, eta heriotzaren ondorioz ondasun eta eskubideen eskualdaketa zergapetzen du. Karga fiskala aldatu egiten da zenbait faktoreren arabera: hildakoarekiko ahaidetasun-maila, jaso den oinordetzaren balioa eta oinordekoaren aurreko ondarea, zeinak aplikatu beharreko koefiziente biderkatzaileetan eragina baitute.
Bizkaiko arau fiskalak xehe ezagutzea funtsezkoa da behar baino gehiago ez ordaintzeko. Gainera, Bizkaian oinordetza bat behar bezala kudeatzeko, kontuan hartu behar dira hainbat alderdi berezi: auzotartasun zibila, komunikazio foraleko araubidea edo tronkal-eskubideen balizko existentzia, besteak beste.
Noiz ordaindu behar da Oinordetza Zerga?
Zerga hau honako egoeretan aplikatzen da:
Oinordetzak eta legatuak
Pertsona baten heriotzaren ondorioz, testamentu bidez edo legezko oinordetzaren bidez, ondasunak, eskubideak edo partaidetzak jasotzen direnean, zergaren ordainketa egin behar da. Bai oinordekoek bai legatarioek zergaren likidazioa egin behar dute jaso dutenaren arabera.
Heriotzaren ondoriozko eskurapenak
Zerga hau aplikatzen da, halaber, heriotza baten ondorioz sortutako edozein eskualdaketan, nahiz eta testamenturik ez egon. Horren barruan sartzen dira oinordetza abintestatoak edo usufruktua hiltzean nuda jabetza sendotzen den kasuak.
Bizitza-aseguruak
Hildakoak bizitza-aseguru bat kontratatuta bazuen eta onuradunak ez badira oinordeko legalak, jasotako zenbatekoa ere Oinordetza Zergaren mende dago, betiere aseguratua Bizkaian bizi bazen ohiko moduan heriotzaren unean.
Zergaren kalkulua: zerga-oinarria eta kenkarriak
Bizkaiko oinordetzen kudeaketan funtsezko elementuetako bat da oinordetzan jasotako ondasunak behar bezala baloratzea eta aplikagarriak diren kenkariak ezartzea.
Nola zehazten da zerga-oinarria?
Zerga-oinarria kalkulatzen da oinordeko bakoitzak jasotzen duenaren balio garbiaren arabera: ondasun, eskubide eta partaidetza guztiak batzen dira eta kenkaria egiten zaie zorrak eta kargu deduzigarriak.
Beharrezkoa da inbentario zehatza eta fidagarria egitea, elementu bakoitza zuzen baloratuz lege-irizpideen arabera, bereziki higiezinak, kontu korronteak, ibilgailuak, akzioak edo aseguruak badaude.
Aplikatu daitezkeen kenkariak
Foru-araudiak zenbait gastu eta karga ken daitezkeela onartzen du, hala nola:
Heriotzaren ondoriozko zorrak (hipotekak, mailegu pertsonalak…).
Oinordekoek bere gain hartutako hiletako gastuak.
Oinordetzaren kudeaketarekin zuzenean lotutako kostuak.
Kenkari horiek behar bezala aplikatuz gero, nabarmen murriztu daiteke ordaindu beharreko zenbatekoa.
Utzi zure herentzia adituen esku eta ahaztu tramiteak. Zure ondoan egongo gara emaitzarik onena lortu arte.
Bizkaiko Oinordetza Zergaren tarifak
Bizkaian tarifa progresiboa ezartzen da, batez ere ahaidetasun-mailaren eta oinordekoaren aurretiazko ondarearen araberakoa.
I. taldea (21 urtetik beherako ondorengoak eta adoptatuak): tarifa oso txikia.
II. taldea (21 urtetik gorako ondorengoak, aurrekoak eta ezkontideak): tarifa ertainak.
III. eta IV. taldeak (alboko ahaideak, ezkontidearen senitartekoak eta ahaidetasunik gabeko pertsonak): tarifa altuenak.
Gainera, biderkatze-koefizienteak aplikatzen dira oinordekoak oinordetza jaso aurretik zuen ondarearen arabera.
Bizkaiko araudiak aurreikusten dituen murrizketa eta hobari garrantzitsuek nabarmen jaitsi dezakete zerga, bereziki ezkontideen, aurrekoen eta ondorengoen arteko oinordetzetan. Kasu batzuetan, ordaindu beharreko kuota ia hutsaren parekoa izan daiteke.
Salbuespen eta hobari nagusiak
Bizkaiko foru-zerga araudiak abantaila fiskal ugari jasotzen ditu, eta horiek aurrezki handia ekar dezakete. Nabarmenenak hauek dira:
Ohiko etxebizitza
Salbuespen handia dago hildakoaren ohiko etxebizitza jasotzen denean, bereziki oinordekoak harekin bizi izan bada heriotza aurreko bi urteetan eta jabetza mantentzen badu ondorengo bost urteetan.
Enpresa eta familia-negozioak
Norbanako enpresen, jarduera profesionalen edo sozietateetako partaidetzen eskualdaketa %95era arte bonifikatua egon daiteke, betiere jarduera mantentzeko eta parte-hartze eraginkorra izateko baldintzak betetzen badira.
Nekazaritza-ustiategiak eta lur-saileak
Bizkaian nekazaritza-ustiategien eta lur-sailen eskualdaketa hereditarioetarako salbuespen bereziak ere badaude, helburua izanik ondare landatarraren erabilera produktiboa mantentzea.
Zergaren aurkezpena: inprimakiak eta epeak
Zergaren kudeaketa funtsezkoa da zigorrak edo errekarguak saihesteko. Likidazioa Bizkaiko Foru Ogasunean aurkeztu behar da sei hilabeteko epean heriotzaren egunetik kontatzen hasita, eta epe hori beste sei hilabetez luzatu daiteke, baldin eta eskaera epe barruan egiten bada.
Aurkeztu beharreko inprimakiak
650 eredua: Oinordetza eta Dohaintzen gaineko zergaren aitorpen orokorra.
660 eredua: Hildakoaren ondasunen inbentarioa.
652 eredua: Bizitza-aseguruetan izendatutako onuradunek jasotako zenbatekoetarako.
651 eredua: Eskritura publikoan jaso ez diren edo notario-inbentariorik behar ez duten heriotzaren ondoriozko eskurapenetarako, hala nola entregatze partzial edo kasu sinplifikatuetan.
Inprimaki horiek aurrez aurre edo telematikoki aurkez daitezke, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza elektronikoaren bidez.
Ohiko dokumentazioa
Eredu horiekin batera, honako agiriak aurkeztu behar dira:
Heriotza-ziurtagiria.
Testamentua (baldin badago).
Oinordetzan jasotako ondasun eta eskubideen egiaztagiriak: higiezinen eskritura, banku-laburpenak, aseguru-polizak, ibilgailuen dokumentazioa, eta abar.
Oinordetzaren onarpen-agiria.
Tramitazio egoki batek arazoak saihesten ditu Ogasunarekin eta aukera ematen du kenkari eta hobari guztiak behar bezala aplikatzeko.
Akatsik ez egin. Aurreztu denbora eta dirua
Bizkaian oinordetza bat kudeatzea ez da inprimakiak betetzea soilik. Foru-araudia ez ezagutzeak edo murrizketa garrantzitsuak ez aplikatzeak milaka euroko aldea ekar dezake azken emaitzan.
Gure profesional-taldea Bizkaiko oinordetzen kudeaketan espezializatuta dago, eta prozesu osoan zehar lagun zaitzake, hasieratik bukaerara. Horrela, ziurtatzen dugu ez duzula behar baino gehiago ordainduko eta dena behar den berme juridikoarekin egingo dela.
